ภาวะ กะเทยกลายเป็นสินค้า

        ทุกวันนี้ไม่ว่าจะเปิดดูโทรทัศน์  อ่านหนังสือพิมพ์หรือแม้แต่คุยกับเพื่อนรอบข้างก็หนีไม่พ้นที่จะต้องรับรู้เรื่องราวของ กะเทย ในหลายพื้นที่อาทิ  ละครหลังข่าว  เกมส์โชว์ทั้งในบทบาทของผู้ร่วมรายการและพิธีกร  รายการทอล์คโชว์  ข่าวคราวทางหน้าหนังสือพิมพ์และในนิตยสารฯลฯ  ทำให้เป็นที่น่าแปลกใจว่าก่อนหน้านี้ไม่กี่ปีมีเสียงวิพากษ์วิจารณ์และนโยบายกีดกัน กะเทย อย่างรุนแรง  บ้างไม่ให้เสนอภาพลักษณ์ กะเทย ทางสื่อโทรทัศน์  บ้างไม่ให้เข้าเรียนในสถาบันอุดมศึกษา  บ้างไม่ให้ทำประกันชีวิต  และอีกหลายกรณีที่กีดกันภายใต้ภาพลักษณ์ตายตัวที่ว่า ขัดต่อหลักธรรมชาติไม่ใช่วัฒนธรรมที่งดงาม  เป็นพวกที่ผิดปกติทางเพศเสียความเป็นเพศ  ทำให้พ่อแม่ต้องเสียใจในความสำส่อนและหมกมุ่นเรื่องเพศไม่เคยมีรักแท้  ทำตัวตุ้งติ้งกระแดะไปตามแฟชั่นทั้งยังมีอารมณ์รุนแรงชอบก่อคดีฆาตรกรรม  เป็นผู้ชายสีม่วงเพื่อสนองคนเที่ยวคน เป็นต้น  แต่ทำไมทุกวันนี้เรื่องราวชีวิตของ กะเทย ถูกตีแผ่ออกมาหลายแง่มุมจนน่าตกใจว่า มีการเมืองอะไรแฝงอยู่อีกหรือไม่

        จุดหนึ่งที่ตั้งข้อสังเกตได้คือไม่ว่าประเด็นใดก็ต้องมีทั้งทัศนคติเชิงบวกและลบควบคู่กันไปเสมอ  ดังนั้นก็หนีไม่พ้นประเด็น กะเทย ที่กำลังครึกโครมและขายได้อยู่ในขณะนี้จึงมีทั้งฝ่ายที่พยายามเปิดใจและบางฝ่ายที่ยังไม่ยอมรับ  ในกรณีของ กะเทย ที่แต่งกายด้วยชุดนักศึกษาหญิงไปเรียนในมหาวิทยาลัย พื้นที่ของปัญญาชนที่เปิดกว้าง ก็ยังมีคนใจไม่กว้างพอจะ อดทน กับเรื่องของการแต่งกาย  ไม่ว่าจะพกพาสมองและสติปัญญามาเข้าชั้นเรียนมากเพียงใด กะเทย ก็ต้องถูกกดให้ต่ำกว่านักศึกษาหญิงชายที่ไม่ใส่ใจมาเข้าเรียน  เป็นที่น่าสนใจว่า กะเทย ก็ แต่งหญิง ไปเรียนกันได้ทุกวันมาเป็นเวลานาน  หลายคนแต่งหญิงไปเรียนแล้วสำเร็จการศึกษาได้เกียรตินิยมออกจากมหาวิทยาลัยจนไปดิ้นรนกับแรงบีบของสังคมภายนอกแล้วก็ไม่ใช่น้อย  พอมีกระแสข่าว กะเทย ครึกโครมขึ้นมา  การแต่งหญิงเพิ่งจะมาเป็นประเด็นวิพากษ์ในปีนี้  ในขณะที่อีกข่าวหนึ่งซึ่งกำลังร้อนคือการที่ กะเทย ได้ครอบครองตำแหน่ง นางงามระดับสากล ทำเอาเจ้าตัวยังตื่นตะลึงไม่หายกับสถานภาพที่เปลี่ยนไปจาก ชายขอบมาสู่กระแสหลัก ได้รับความเป็นพวกเดียวกันกับชาวไทยทั้งชาติเพียงชั่วข้ามคืนทั้งที่ 20 กว่าปีที่ผ่านมาต้องกล้ำกลืนฝืนทนกับคำดูแคลนแทบขาดใจ

        พื้นที่ใดก็คงไม่ตื่นตาตื่นใจเท่ากับบทบาทนักแสดงที่ กะเทย ได้เปิดพื้นที่จอเงินมาเมื่อประมาณ 2 ปีก่อน  จากนั้นก็ตามมาด้วยเรื่องราวชีวิตของ กะเทย ที่เป็นละครทางจอแก้ว  แต่มาปีนี้มีให้ได้เรียนรู้จักชีวิต กะเทย ในงานอาชีพทั้งที่มีให้เห็นได้ในชีวิตประจำวันและที่ดึง กะเทย ไปโยงกับบางอาชีพที่สถาบันนั้นไม่น่าจะเห็นพวกเธอไป ออกสาว เริงรื่นกันได้  นอกจากนี้ยังมีแนวโน้มจะเห็น กะเทย ในจอเงินจอแก้วตามกันมาอีกเป็นขบวนรถด่วน  กะเทย หลายคนคงยินดีปรีดากับปรากฎการณ์ดังกล่าวและตีความไปแล้วว่าสังคมยอมรับให้อยู่ร่วมได้เทียบเท่าชายหญิง  ในที่นี้จึงใคร่จะขอเตือนว่าอย่ามองสังคมไทย โรแมนติก ขนาดนั้น  เพราะบางทีท่านอาจจะกำลังถูกทำให้เป็นสินค้าเพื่อขาย  พอใช้กันจนทั่วแล้วก็ถูกทิ้งขว้างสุดท้ายก็ถูกลืมแล้วก็ต้องมาเรียกร้องการมี ตัวตน กันอีก  อะไรคือการทำ กะเทย ให้เป็นสินค้า  ก็ลองพินิจดูให้ดีซิว่าเรื่องราวของ กะเทย ถูกตีแผ่ภายใต้ฐานคิดอะไร  ตอบได้ง่ายๆเลยว่าภายใต้แนวคิดเรื่อง ความแปลก นั่นเอง  จุดขายของสินค้าในสังคมทุนนิยมอยู่ที่ความแปลกใหม่  แม้ กะเทย จะไม่ใช่สิ่งใหม่ของสังคมไทยแต่เรื่องราวของ กะทย กลับถูกโยงเข้าไปกับประเด็นที่ แปลก ตัวอย่างเช่นละครเรื่องหนึ่งที่เลือกนักแสดงชายมีรูปร่างไม่เข้าข่าย กะเทย มาแต่งตัวเป็น สาว แล้วยื่นบทหวานละมุนให้เล่นภายใต้จริตกริยาแบบ ผู้หญิงดี ทำไมไม่เลือกหา กะเทย ที่สวยและมีความสามารถสักคนมารับบทบาทที่เข้ากับชีวิตจริงของเธอหากจะเผยแพร่ให้สังคมได้รับรู้ว่า กะเทย ไม่ใช่ดีแต่ 11รด. ในเรื่องดังกล่าวจะดึงเอา กะเทย มารับบทก็เป็นได้แค่เพียงแต่ตัวรอง  ในทำนองเดียวกันละครอีกเรื่องในอีกสถานีที่กำลังฮอตมากขณะนี้ก็ใช้ ผู้หญิง มาแสดงในบทที่ต้องปลอมแปลงตัวตนมาเป็น กะเทย เพราะความจำเป็น  แม้จะเปิดพื้นที่ให้ กะเทย ได้ร่วมแสดงจำนวนมากขึ้นแต่มายาแห่งการละครก็ทำให้ กะเทย ต้องบีบเค้นเอาความสามารถมาใช้ให้มีบทบาทตรงตาม คาเรคเตอร์ ที่ผู้กำกับต้องการเช่น  กะเทยที่ได้รับบทเด่นๆเป็น คนดี ที่สะท้อนภาพ ผู้หญิงดี มาอีกทอดหนึ่งก็จะต้องละมุนละม่อมเปี่ยมไปด้วยวุฒิภาวะและเป็นผู้ไกล่เกลี่ยสถานการณ์คับขันได้อยู่เสมอ  ส่วน กะเทย ตัวประกอบยังไม่แคล้วจะต้อง โป๊ะแตก มือไม้สะบัดสะบิ้งเปล่งเสียงใหญ่ขึ้นจมูกวิ่งดิ๊กๆกรี๊ดกร๊าดไปมาแลกเสียงฮาจากผู้ชม  ทั้งที่ กะเทย ในชีวิตประจำวันพบเห็นทั่วไปก็ไม่ใช่จะมีแต่ภาพลักษณ์อย่างนั้น  หนำซ้ำในช่วงที่นางเอกสวมบทที่แสดง ความเป็นหญิง ประเด็นทางสังคมเชื่อมโยงกับปัญหาชีวิตทั้งของตนเองและความพยายามหาทางช่วยเพื่อนแสดงผ่านการใช้หัวสมองครุ่นคิดแก้ไข  แต่เมื่อใดที่นางเอกแสร้งทำเป็น กะเทย ขึ้นมาละก็น้ำเสียงจะถูกหนีบให้แหลม  แต่งหน้าเข้มจัด  ยัดหน้าอกจนเกินจริง  แม้แต่พระเอกเองยังไม่เคยอ่อนโยนกับเธอเลย  ต้องให้ ความจริง ปรากฎว่าเธอคือ หญิง ปลอมตัวมาความรักจึงจะเกิด  เข้าทำนองเดียวกับที่ก่อนหน้านี้ก็มีละครเกี่ยวกับ ความเป็นหญิงชายที่จริงไม่จริงแท้ไม่แท้ ผูกความสัมพันธ์ระหว่างพระเอกกับนางเอกไว้ให้ กะเทยอยู่ได้ถ้าไม่ทลายความสัมพันธ์แบบชายหญิง  เช่นกัน  ตัวอย่างเหล่านี้ชี้ให้เห็นอย่างเด่นชัดว่า ความเป็นตัวตนของกะเทยถูกหยิบสร้างโดยคนอื่น และเป็นประเด็นที่น่าตั้งคำถามว่าพื้นที่ต่างๆเหล่านั้นเปิดโอกาสให้กับ กะเทย ยืนอยู่ร่วมกับสมาชิกทั่วไปในสังคมจริงหรือ กะเทยต้องอยู่อย่างไร้ตัวตน หรือไม่  จริงอยู่ว่ามีคุณูปการน่าขอบพระคุณในแง่เปิดโอกาสให้ร่วมทำงานดีกว่าจะผลักให้ไปสู่อาชีพที่ไม่พึงประสงค์ของสังคม  แต่ ตัวตนของกะเทย ที่ถูกผลิตสร้างผ่านแผ่นฟิลม์น่าจะเผยให้เห็นการกระทำที่หลักแหลมของ กะเทย ได้มากกว่านี้และควรก้าวให้ข้ามพ้นความ แปลกที่ตลก ไปสู่ความหลากหลายในการแสดงออกโดยเฉพาะอย่างยิ่งควรนำเสนอภาพลักษณ์ที่ไม่หลุดลอยไปจากการวางตัวของ กะเทยในชีวิตประจำวันท่ามกลางสายตาของคนในสังคม  จะได้เห็นความเป็นสามัญชนที่กลมกลืนไม่เด่นเกินจนแปลกแยก  แต่ถ้านำเอาตรรกะของนักวิชาการ สาวใหญ่ ท่านหนึ่งที่ให้สัมภาษณ์ไว้กับรายการทอล์คโชว์ว่า ขอให้รู้ว่ามีเรา มาวัดล่ะก็ปรากฎการณ์ทุกวันนี้น่าจะแสดงให้เห็นแล้วว่าบรรลุวัตถุประสงค์  สิ่งที่น่าใส่ใจต่อไปก็คืออะไรที่มาตามกระแสเมื่อถึงจุดหนึ่งต้องเกิดมาตรการมาควบคุม  ในขณะที่ กะเทย ก็ถูกควบคุไม่น้อยอยู่แล้ว  หากสภาวการณ์ปัจจุบันก่อให้เกิดแนวคิดที่จะควบคุมหรือ จัดระเบียบกะเทย ขึ้นมาอีกคงจะแย่  ดังนั้นจึงต้องกึ่งเตือนกึ่งวิงวอนสื่อ  โดยเฉพาะ กะเทย ทั้งหลายให้ตรึกตรองให้ดีก่อนที่จะตกลงไปใน หลุมพรางของนายทุนหรือผู้ประกอบการ ที่จะใช้ท่านเป็นสินค้าพาไปสู่การได้มาซึ่งผลประโยชน์

        ส่งท้ายตรงนี้ว่าไม่ใช่เรื่องแปลกที่คนซึ่ง ไม่ได้เป็น จะเลือกพูดถึงเรื่องราวของ กะเทย และไม่ใช่เรื่องที่น่าตัดสินว่าใครจะพูดได้ดีกว่า  นั่นเป็นการช่วงชิงความหมายบางประการระหว่างความเป็นคนนอก-คนในซึ่งไม่น่าจะเป็นประเด็นสลักสำคัญอะไรหากข้อมูลจะถูกนำเสนอบนฐานของสำนึกในศักดิ์ศรีความเป็นคนและระมัดระวังการใช้ภาษาให้สื่อความในทางที่ควรโดยปราศจากอคติ  ไม่หยิบใช้ความเป็นตัวตนและการแสดงออกแบบ กะเทย แล้วเอาไปแฝงไว้กับบทบาท ผู้หญิงดี หรือ จับผู้ชายมาแต่งกายเป็นหญิง ขายความฮา  งานที่เสนอออกมาก็ไม่น่าจะเกิดช่องว่างทางความเข้าใจต่อกันของคนในสังคม

English version

Home